Çözülebilir Balık Ağları Geliştirildi Hayalet Ağ Sorununa Çözüm Aranıyor

Denizlerdeki kirliliğin önemli kaynaklarından biri olan ve ‘hayalet ağ’ olarak bilinen terk edilmiş balık ağlarının yol açtığı sorunlara karşı geliştirilen çözülebilir ağ teknolojisi, çevre ve deniz canlıları için umut veriyor. Plastikten üretilen geleneksel ağlar, ömrünü tamamladığında veya kaybolduğunda okyanus ve denizlerde kalarak ciddi ekolojik zararlara neden oluyor.

Bu terk edilmiş ağlar, denizin altında kendi kendine avcılık yapmaya devam ederek balıkların üreme dönemlerinde bile takılıp zarar görmesine yol açıyor. Yunus, kaplumbağa, vatoz ve köpekbalığı gibi deniz canlılarının yanı sıra deniz kuşları da bu ağlara takılarak acı verici ölümlerle karşılaşıyor.

Hayalet Ağların Çevresel Etkileri ve Mikroplastik Riski

Deniz tabanındaki yaşamı olumsuz etkileyen ve mercan resiflerine zarar veren hayalet ağlar, yüzlerce yıl boyunca su kirliliğine ve canlılara zarar vermeye devam ediyor. Suda çözündüklerinde mikroplastiklere dönüşen bu ağlar, balıklar aracılığıyla insan vücuduna girerek kanser gibi hastalıklara yol açma riski taşıyor. Hayalet ağların denizlerden toplanması ise hem kaynak hem de zaman kaybına neden oluyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekare alandaki hayalet ağları temizledi.

Türkiye’de bu soruna çözüm arayışı, Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan ‘Pagit Spektrum: DEEPNETS’ ekibinin geliştirdiği ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle önemli bir aşama kaydetti. Ekip, TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nın ‘Çevre ve Enerji’ kategorisinde birincilik elde etti.

Projede, Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Biyomühendislik ve Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinden öğrenciler yer alıyor. Projenin akademik danışmanlığını ise Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden Öğretim Görevlisi Mehmet Nuri Öğüt üstleniyor. Çalışma, TÜBİTAK tarafından da destekleniyor.

Mekanik Performans ve Pilot Uygulama Çalışmaları

Üniversite bünyesinde devam eden çalışmalarda, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyonlar yapılıyor. Laboratuvar verilerinin denizde doğrulanması amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu pilot uygulamalarla, ürünün çevresel etkileri ve kullanım performansı detaylı olarak analiz edilecek.

Çalışmanın temelini, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda veya bırakıldığında çevreye ve deniz canlılarına zarar vermeden çözünmeyi hedefliyor. Aynı zamanda malzemenin sağlamlığı da kritik önem taşıyor.

Patent çalışmaları devam eden projenin, tamamlanmasının ardından birkaç yıl içinde kullanıma sunulması hedefleniyor. Seri üretim, patent haklarının alınması koşuluyla isteyen tüm firmalar tarafından yapılabilecek. Ekibin hedefi, 2030’lardan itibaren

• #Çözülebilir Ağ
• #Hayalet Ağ