Türkiye’deki .tr Alan Adı Sayısı 1.3 Milyonu Aştı TRABİS Etkisi
BTK verilerine göre Türkiye’deki .tr alan adı sayısı 1.3 milyonu aştı. Bu önemli artışın arkasında yatan yeni dönem ve TRABİS’in rolü dikkat çekiyor.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerine göre, Türkiye’deki .tr uzantılı alan adı sayısı 1.3 milyonu aştı. Bu artış, 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen Türkiye Alan Adları Sistemi (TRABİS) ile başlayan yeni dönemin doğrudan bir sonucu oldu. TRABİS, önceki dönemde yaklaşık 460 bin olan aktif alan adı sayısını önemli ölçüde yükseltti.
.tr alan adlarının yönetimi, 1991 yılından itibaren Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından yürütüldü. 2008’de çıkarılan 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, alan adı tahsisi yetkisini Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına verdi. Bakanlık, 7 Kasım 2010’da yayımladığı İnternet Alan Adları Yönetmeliği ile bu görevi BTK’ye devretti.
TRABİS Dönemi ve Yeni Düzenlemeler
BTK, bu yetki kapsamında 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i faaliyete geçirdi. Kurum, 10 Haziran 2023’te Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile güncellemeler yaptı. Bu güncellemeler, özellikle “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemlerini ve uygulanacak usul esaslarını belirledi.
Tahsis işlemlerinde kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların mevcut alan adlarına öncelik tanındı. Ücretsiz tahsis edilen alan adları arasında “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantıları yer alıyor. Diğer alan adları için “ilk gelen ilk alır” kuralı geçerliliğini koruyor.
TRABİS kayıtlarına göre, toplam alan adlarının büyük çoğunluğunu “com.tr” uzantılı siteler oluşturuyor ve bu sayı 988 bin 743’e ulaştı. Bunu 180 bin 62 ile doğrudan “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantılı siteler takip ediyor. Çeşitli meslek gruplarına yönelik “.web”, “.av”, “.bel” ve “.edu” gibi alan adları da listede bulunuyor.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin büyük bir kısmı Türkiye’de barındırılıyor; bu oran yüzde 81,2’ye ulaştı. Almanya yüzde 6, ABD yüzde 5,3, Fransa yüzde 2,1 ve Hollanda yüzde 1,6 ile diğer önemli barındırma ülkeleri arasında yer alıyor. Kanada, İngiltere ve diğer ülkeler de kalan yüzde 3,8’lik dilimi paylaşıyor.
Alan Adı Uyuşmazlıklarında Çözüm Mekanizması
BTK, İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işletilmesine dair usul ve esasları düzenledi. Bu mekanizma, .tr uzantılı alan adlarıyla ilgili anlaşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözülmesini hedefliyor. TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, bu tür anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor.
Bu kapsamda hizmet veren kuruluşlar arasında Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi bulunuyor. Bu merkezler, mahkemeye gitmeden uyuşmazlıkların giderilmesini amaçlıyor.
Yorum Yap