Türkiye Arıcılıkta Dünya İlk Üçünde Bal Üretiminde Lider

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Türkiye’nin arıcılık potansiyeli ve bal üretiminde dünya sıralamasında ilk üçte yer aldığını açıkladı. Bakan Yumaklı, 2025 yılı verilerine göre 97 bin 253 ton bal üretildiğini belirtti. Bu üretimle Türkiye, koloni sayısı ve bal üretiminde küresel ölçekte önemli bir konuma sahip.

Arıcılığın Önemi ve Türkiye’nin Konumu

Bakan Yumaklı, 20 Mayıs Dünya Arı Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, arıların ve diğer tozlayıcıların ekosistem, biyoçeşitlilik ve gıda güvenliği için taşıdığı kritik öneme dikkat çekti. Yumaklı, küresel tozlaşmanın yaklaşık yüzde 75’inin arılar tarafından gerçekleştirildiğini hatırlattı. Bu durumun, arıcılık faaliyetlerinin yalnızca bal üretimiyle sınırlı kalmayıp, sürdürülebilir tarımın ve gıda arz güvenliğinin temel taşlarından biri olduğunu gösterdiğini vurguladı.

Türkiye’nin zengin bitki örtüsü, farklı iklim bölgeleri ve genetik çeşitliliğe sahip arı varlığı ile dünya arıcılığında büyük bir potansiyel barındırdığını ifade eden Bakan Yumaklı, ülkedeki Dünya Arı Günü etkinliklerinin, arıların tarımsal üretimdeki rolü, arı ürünlerinin ekonomik değeri ve arıcılığın sürdürülebilirliği konularında toplumsal farkındalığı artırmayı hedeflediğini belirtti.

Üretim Verileri ve Coğrafi İşaretler

Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2025 yılı verilerine göre, ülkede 96 bin 646 arıcılık işletmesi faaliyet gösteriyor. Bu işletmelerde 8 milyon 817 bin 155 arılı kovandan 97 bin 253 ton bal elde edildi. Bingöl ve Yenice ıhlamur ballarının Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret aldığını hatırlatan Yumaklı, Türkiye’de toplam 39 coğrafi işaretli bal çeşidinin bulunduğunu bildirdi.

Bakan Yumaklı, Türkiye’nin dünya çam balı üretiminin yaklaşık yüzde 90’ına ev sahipliği yaptığını, bunun da büyük bir kısmının Muğla ilinde gerçekleştirildiğini belirtti. Bu verilerle Türkiye’nin, koloni sayısı ve bal üretiminde dünyada ilk üçte, Avrupa Birliği’nde ise birinci sırada yer aldığını kaydetti.

Yetiştiricilere Yönelik Destekler ve Islah Çalışmaları

Bakan Yumaklı, arıcılığın geliştirilmesi amacıyla yetiştiricilere yönelik kapsamlı desteklerin sağlandığını dile getirdi. Hayvancılık yol haritası kapsamında sunulan yeni destekleme modeliyle temel desteğe ek olarak ilave teşvikler sunuluyor. Kadın ve genç yetiştiricilere yüzde 40, gezginci arıcılara yüzde 30 ve tarımsal amaçlı örgütlere yüzde 20 ek destek sağlanıyor.

Gen kaynaklarını koruma desteği altında, yerli arı ırklarını koruyan yetiştiricilere ilave yardım yapılıyor. Kırsal kalkınma destekleri kapsamında ise arıcılık yatırımları, ekipman temini ve işleme tesisleri için hibe ve teşvikler veriliyor. Propolis, polen, arı sütü ve arı zehri gibi bal dışı arı ürünlerinin üretimini artırmaya yönelik çalışmalar da devam ediyor.

Anadolu ve Kafkas arısı gibi yerli arı ırk ve ekotiplerinin korunması ve geliştirilmesi için üniversiteler ve arı yetiştiricileri birlikleriyle işbirliği içinde ıslah çalışmaları yürütülüyor. Bu çalışmalarla bölgesel ekotiplerin kalıtsal düzeylerinin korunması, ana arı üretiminde materyal olarak kullanılması ve arıcılığın hizmetine sunulması hedefleniyor.

Islah programları sayesinde damızlık ana arı üretiminin artırılması, bölgelere uygun arı ırklarının yaygınlaştırılması, çiftleşme bölgeleri oluşturularak genetik saflığın korunması amaçlanıyor. Bu sayede koloni kayıplarının azaltılması, bal verimi ve kalitesinin artırılması hedefleniyor. Ayrıca, Türkiye’nin sertifikalı damızlık ana arı üretimi ve ihracatı yapabilen bir konuma gelmesi için çalışmalar sürüyor.

• #Arıcılık
• #Bal Üretimi