Uzmanlardan Uyarı Güneşte Kalma Süresi Cilt Kanseri Riskini Artırıyor

Dermatoloji Uzmanı Dr. Melek Kesir Koç, yaz aylarında güneş ışınlarının dik gelmesiyle artan ultraviyole (UV) maruziyetinin cilt kanseri riskini yükselttiğini belirtti. Güneş yanıklarının basit bir kızarıklık olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayan Koç, basit bir cilt reaksiyonunun ötesinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyardı.

Güneş Yanığı Cilt Hücrelerinde Kalıcı Hasara Neden Oluyor

Uzm. Dr. Melek Kesir Koç, güneş yanığının UVA ve UVB ışınlarının ciltte yarattığı akut bir reaksiyon olduğunu açıkladı. Bu durumun yalnızca kızarıklıkla sınırlı kalmadığını, hücresel düzeyde DNA hasarına yol açtığını belirtti. Bu hasarın zamanla cilt yaşlanmasını hızlandırabileceğini, kalıcı lekelere neden olabileceğini ve cilt kanseri gelişimine zemin hazırlayabileceğini ifade etti.

Güneş ışınlarının en dik açıyla ulaştığı 10.00 ile 16.00 saatleri arasında UV seviyesinin en yüksek düzeye çıktığını belirten Koç, bu saatlerde korunmasız güneşte kalmanın kısa sürede ciddi yanıklara yol açabileceğini söyledi. Çocuklar, yaşlılar ve açık tenli bireylerin bu risk grubunda daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Bebek ve çocukların cildinin daha ince olması nedeniyle UV ışınlarının alt katmanlara daha kolay ulaştığını, melanin pigmentinin yetersizliğinden dolayı doğal korumanın düşük olduğunu belirtti. 6 aydan küçük bebeklerde koruyucu kıyafet ve şapka, daha büyük çocuklarda ise mineral filtreli SPF 50+ güneş kremleri önerildi. Yaşlılarda cilt yenilenmesinin azaldığına ve bazı ilaçların güneşe duyarlılığı artırabildiğine dikkat çekildi. Açık tenlilerde ise melanin miktarının azlığı nedeniyle cilt kanseri riskinin belirgin şekilde yüksek olduğu ifade edildi.

Güneş yanığı oluştuğunda ilk müdahalenin iyileşme sürecini etkilediğini belirten Koç, bol su tüketilmesi, yanık bölgeye soğuk kompres yapılması ve alkol/parfüm içermeyen nemlendiriciler kullanılması gerektiğini söyledi. Cildin tahriş olmaması için pamuklu ve bol kıyafetlerin tercih edilmesi önerildi. Yoğurt veya diş macunu gibi halk arasındaki yaygın uygulamaların cildin hava almasını engelleyerek enfeksiyon riskini artırabileceğini belirtti. Su toplamış kabarcıkların patlatılmaması, soyulan derinin koparılmaması gerektiğini ekledi. Sıcak suyla banyo yapmanın ve kese uygulamasının da iyileşmeyi olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

Yüksek ateş, titreme, bilinç bulanıklığı, şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı, kusma, aşırı susuzluk, ağız kuruluğu ve idrar miktarında azalma gibi belirtiler görüldüğünde acilen bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti. Tekrarlayan güneş yanıklarının uzun vadeli etkilerine dikkat çeken Koç, özellikle çocukluk döneminde ağır güneş yanığı geçirenlerde yetişkinlikte melanom riskinin iki kat arttığını söyledi. Güneşin zararlı etkilerinin yıllar içinde biriktiğini vurguladı.

Güneşten korunmanın sadece krem kullanmakla sınırlı olmadığını belirten Koç, en az SPF 30, tercihen SPF 50+ ve geniş spektrumlu güneş kremleri kullanılması gerektiğini söyledi. Kremin dışarı çıkmadan 15-20 dakika önce sürülmesi ve yüzme/terleme sonrası yenilenmesi gerektiğini ekledi. Geniş kenarlı şapka, UV filtreli gözlük ve koruyucu giysilerin önemine değindi. Şemsiye altında veya bulutlu havalarda bile UV ışınlarına maruz kalınabileceği, kum ve deniz yüzeyinin ışınları yansıttığı belirtildi. Bu nedenle güneşten korunma önlemlerinin her koşulda sürdürülmesi gerektiği ifade edildi.

Tatilde cilt sağlığı için yeterli sıvı tüketiminin de önemine değinen Koç, günde en az 2,5-3 litre su içilmesini önerdi. Güneş sonrası duş alarak cildi arındırmak ve nemlendirici kullanmak cildin toparlanmasına yardımcı olur. Plaja gitmeden önce parfüm veya alkollü kozmetik ürünlerin kullanılmaması, bu ürünlerin güneşle etkileşerek kalıcı lekelere neden olabileceği uyarısında bulunuldu.

• #Cilt Kanseri
• #Güneş Yanığı