Yüksek Tansiyonda Dil Altı İlaç Kullanımı Her Zaman Doğru Değil

Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, ani tansiyon yükselmelerinde halk arasında yaygın olarak bilinen “dil altı ilaç” kullanımının her zaman güvenli olmadığını açıkladı. Yücel, tansiyonun hızlı ve kontrolsüz şekilde düşürülmesinin beyin, kalp ve böbreklerde kalıcı hasara yol açabileceği uyarısında bulundu. Bu uygulamanın faydadan çok zarar verebileceğini ve önemli bir halk sağlığı meselesi olduğunu vurguladı.

Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, toplumda “dil altı tansiyon ilacı” diye anılan bazı ürünlerin resmi ürün bilgilerine göre aslında ağızdan kullanılan tabletler olduğunu belirtti. Yıllardır bilinen bir uygulamanın herkes için doğru ve güvenli olduğu anlamına gelmediğini ifade etti.

Yüksek Tansiyonda Önemli Olan Sayı Değil Belirtiler

Dr. Yücel, tansiyon yükseldiğinde sadece “kaç çıktı” sorusunun yeterli olmadığını, bu yükselmeye eşlik eden tehlikeli belirtilerin daha kritik olduğunu vurguladı. Ağrı, korku, panik, uykusuzluk, yoğun stres, merdiven çıkmak, yeni sigara içmiş olmak ya da kafein almak gibi faktörlerin ölçümü geçici olarak yükseltebileceğini belirtti. Bu nedenle tek bir ölçüme bakarak kesin hüküm vermenin her zaman doğru olmadığını ifade etti.

Kardiyoloji Uzmanı Yücel, asıl tehlikenin bazen rakamdan ziyade göğüs ağrısı, nefes darlığı, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol ya da bacakta güçsüzlük, görme kaybı, bilinç bulanıklığı, bayılma ya da çok şiddetli alışılmadık baş ağrısı gibi belirtiler olduğunu söyledi. Hekimlerin yalnızca tansiyonun kaç çıktığına değil, bu yüksekliğin vücutta neyle birlikte görüldüğüne dikkat ettiğini aktardı. Bazı hastalarda asıl ihtiyacın evde kendi kendine ilaç almak değil, gecikmeden acil tıbbi değerlendirme yapılması olduğunu belirtti.

Her Yüksek Tansiyon Tablosu Acil Müdahale Gerektirmez

Dr. Yücel, her yüksek tansiyonun acil olmadığını ancak bazılarının gerçekten aciliyet taşıdığını ifade etti. Güncel tıbbi yaklaşımın iki farklı tabloyu birbirinden ayırdığını belirtti. Birincisi, tansiyon yüksek olsa da ciddi yakınması olmayan ve hedef organ hasarı düşündüren belirti taşımayan durumdur. Bu kişilerde tansiyonu dakikalar içinde sert düşürmenin amaçlanmadığını, ölçümün doğrulanıp hastanın dinlendirildiğini ve hekim kontrolünde tedavi düzenlendiğini açıkladı.

İkincisi ise gerçekten tehlikeli olan tablodur. Yüksek tansiyona göğüs ağrısı, nefes darlığı, ani nörolojik belirti, bilinç değişikliği, görme kaybı ya da konuşma bozukluğu eşlik ediyorsa durum acil olabilir. Böyle bir tabloda evde çözüm aramak yerine acil yardım zincirine başvurmak gerektiğini vurguladı. Tansiyon ne kadar yüksekse o kadar hızlı düşürmek gerektiği düşüncesinin her zaman doğru olmadığını, özellikle ileri yaşta ve uzun süredir hipertansiyonu olan kişilerde ani düşüşün beyin, kalp ve böbrek gibi organlara giden kan akımını olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

Evde Yüksek Tansiyon Anında Doğru Yaklaşım

Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, çok yüksek bir ölçüm görüldüğünde panik yapılmaması gerektiğini belirtti. Ölçümün doğru teknikle yapılıp yapılmadığının, manşonun uygun olup olmadığının, kişinin birkaç dakika dinlenip dinlenmediğinin, kısa süre önce kahve, sigara, efor ya da yoğun stres gibi faktörlerin olup olmadığının önemli olduğunu ifade etti. Uygun koşullarda birkaç dakika dinlenip ölçümün tekrarlanması gerektiğini aktardı.

Evde doğru ölçüm için kısa bir dinlenme süresi olması, kişinin konuşmadan oturması, sırtının desteklenmesi, kolun kalp seviyesinde tutulması ve ölçümün mümkünse art arda birkaç kez değerlendirilmesi gerektiğini hatırlattı. Başkasının ilacını kullanmamanın önemini vurguladı. Tansiyon ilaçlarının kişiye özel tedavi planının parçası olduğunu, aynı ilacın farklı hastalarda farklı etki ve riskler doğurabileceğini belirtti. Bu ilaçları “evde dursun, yükselince alırım” mantığıyla genel bir çözüm olarak görmemenin kritik olduğunu söyledi.

Yücel, düzenli kullanılan tansiyon ilaçlarını hekim önerisi olmadan azaltmak, kesmek ya da yalnızca şikâyet olduğunda almak şeklindeki düzensiz kullanımın yanlış olduğunu ifade etti. Tansiyon tedavisinin çoğu hastada günlük ve planlı bir yaklaşım gerektirdiğini, kriz anına odaklanıp uzun vadeli tedaviyi ihmal etmenin sorunu büyütebileceğini ekledi.

Acil Tıbbi Yardım Gerektiren Yüksek Tansiyon Belirtileri

Dr. Yücel, yüksek tansiyona şu belirtilerden biri eşlik ediyorsa kişinin beklememesi gerektiğini açıkladı: Göğüs ağrısı veya göğüste baskı hissi, nefes darlığı, konuşma bozukluğu, yüzde kayma, kol veya bacakta güçsüzlük, ani görme kaybı veya belirgin görme bozukluğu, bilinç bulanıklığı, sersemlik ya da bayılma, çok şiddetli ve alışılmadık baş ağrısı. Bu belirtiler varken konuyu yalnızca “tansiyon yükseldi” diye görmenin yanıltıcı olabileceğini vurguladı.

Yüksek tansiyonun bazen asıl sorunun nedeni değil, sonucu olabileceğini veya acil müdahale gerektiren hastalıklarla birlikte görülebileceğini belirtti. Toplumda bazı uygulamaların yıllar içinde yerleştiğini ve “dil altı tansiyon ilacı” anlayışının da büyük ölçüde böyle bir alışkanlığın ürünü olduğunu söyledi. Güncel tıbbın yüksek tansiyon yönetiminde daha seçici, daha kontrollü ve daha güvenli olma yönünde olduğunu ifade etti. Asıl amacın tansiyonu gelişigüzel ve hızla düşürmek değil, hangi hastanın gerçekten acil durumda olduğunu ayırt etmek ve tedaviyi buna göre planlamak olduğunu kaydetti. Her yüksek tansiyon tablosunun evde “dil altı” diye bilinen ilaçlarla müdahale gerektirmediğini, asıl önemli olanın tehlike işareti olup olmadığını ayırt etmek ve gerektiğinde zaman kaybetmeden tıbbi yardım almak olduğunu hatırlattı.

• #Oğuzhan Yücel
• #Yüksek Tansiyon